Arheološka nalazišta
Bosna i Hercegovina obiluje brojnim arheološkim nalazištima
Bosna i Hercegovina obiluje brojnim arheološkim nalazištima koja svjedoče o dugoj i bogatoj historiji ovog prostora, od prahistorije, preko rimskog perioda, pa sve do srednjeg vijeka. Na mnogim lokalitetima pronađeni su ostaci naselja, utvrđenja, nekropola i predmeta svakodnevne upotrebe koji govore o životu ljudi na ovim područjima kroz različite historijske epohe. Posebno su značajni nalazi poput srednjovjekovnih nekropola sa stećcima i rimskih arheoloških lokaliteta koji predstavljaju važan dio kulturnog naslijeđa zemlje.
ARHEOLOŠKO PODRUČJE DONJA DOLINA
Arheološko područje Donja Dolina, arheološko nalazište prahistorijskog naselja. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
MANASTIRIŠTE GORNJI KIJEVCI
Manastirište Gornji Kijevci, arheološko nalazište. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
ARHEOLOŠKO NALAZIŠTE GORNJI RAKANI
Arheološko nalazište Gornji Rakani iz perioda željeznog doba. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
OSTACI SREDNJOVJEKOVNE CRKVE U KOLUNIĆU
Ostaci srednjovjekovne crkve u Koluniću, prema dostupnim historijskim podacima, vjerovatno izgrađena u 14. vijeku. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
RANOKRŠĆANSKA BAZILIKA U BREZI
Arheološko nalazište ranokršćanske bazilike nedaleko od samog centra grada, s kraja 5. ili prve polovine 6. vijeka. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
PRAHISTORIJSKO NASELJE GRADINA POD
Gradina Pod, prahistorijsko naselje, tvrđava i arheološki lokalitet. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
RANOKRŠĆANSKA BAZILIKA U ČIPULJIĆU
Ranokršćanska bazilika u Čipuljiću. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
ARHEOLOŠKO NALAZIŠTE U VIONICI
Arheološko nalazište u Vionici. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
ARHEOLOŠKI LOKALITET VIS
Arheološki lokalitet Vis, nalazište i arheološki materijal iz prahistorijskog perioda. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
ARHEOLOŠKI LOKALITETI U MAKLJENOVCU
Arheološki lokaliteti u Makljenovcu je mjesto na kojem se nalazio rimski vojni logor. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
RANOKRŠĆANSKE BAZILIKE I GROBNICE
Ranokršćanske bazilike i grbnice u Donjem Vakufu, na lokalitetu Glavica ili Crkvina u Oborcima i lokalitetu Studena česma u Donjem Vakufu.
KOZOGRAD
Kozograd je tvrđava, odnosno ostaci iste, koja je bila podignuta na strmoj i teško pristupačnoj stijeni. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
OSTACI OSMAN-PAŠE KAZANCA DŽAMIJE
Osman-paše Kazanca džamija odnosno ostaci iste, iz 17. vijeka. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
MILJOKAZI
Miljokazi u naselju Busija, ostaci rimske kaldrme, odnosno kameni stubovi visine oko 1,5 metara, ukopani u zemlju.
SALVIUM
Salvium, arheološko nalazište municipalnog grada i kasnoantičke hrišćanske bazilike iz vremena rimske vlasti. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
ARHEOLOŠKO PODRUČJE LUG
Arheološko područje Lug na nadmorskoj visini 386 metara, u naselju Zupčići, zaselak Lug.
ARHEOLOŠKO PODRUČJE KORIĆA HAN
Arheološko područje Korića han je neolitsko nalazište sa tragovima naselja iz ranog bronzanog doba. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
HISTORIJSKO PODRUČJE GRADAC
Historijsko područje Gradac čine: prahistorijska gradina, rimski spomenici, srednjovjekovni grad, temelji srednjovjekovne crkve, nekropola sa stećcima i kamenolom. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
PRAHISTORIJSKO NASELJE U BUTMIRU
Prahistorijsko naselje u Butmiru. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
PRAHISTORIJSKO NEOLITSKO NASELJE
Prahistorijsko neolitsko naselje Obre II na lokalitetu Gornje polje u naselju Obre. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
VLADARSKI DVOR U KRALJEVOJ SUTJESCI
Vladarski dvor u Kraljevoj Sutjesci iz 14. i 15. vijeka, sagrađen u vrijeme bana Stjepana II Kotromanića. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
ARHEOLOŠKO PODRUČJE PODASTINJE
Arheološko područje Podastinje od prahistorijskog vremena do do srednjeg vijeka, nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
ARHEOLOŠKO NALAZIŠTE BAKINCI
Arheološko nalazište Bakinci na obroncima planine Kozare sa ranokršćanskom bazilikom i nekropolom. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
CRKVINA (LEDENICA)
Arheološko nalazište Crkvina (Ledenica) u selu Potočanima, sedam kilometara od Livna. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
GROBLJE SV. IVE
Groblje sv. Ive, arheološki lokalitet pored bolnice u ravnici, uz desnu obalu rijeke Bistrice, u centru Livna. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
LIŠTANI
Lištani, arheološko nalazište u naselju Lištanima. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
GRADINE KOD LIVNA
Gradine kod Livna, skupina ilirskih građevinskih objekata, uglavnom na obodu Livanjskog polja. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
RAPOVINE
Arheološko područje Rapovine, 3 km jugozapadno od Livna. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
REŠETARICA
Arheološko područje Rešetarica, 3 km jugozapadno od Livna. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
RIMSKI VOJNI LOGOR U HUMCU
Rimski vojni logor u Humcu, u rimskim dokumentima poznat kao Bigeste, čiji ostaci se nalaze na lokalitetu Gračine. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
KASNOANTIČKA BAZILIKA U CIMU
Kasnoantička bazilika u Cimu, arheološko nalazište. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
KASNOANTIČKA DVOJNA BAZILIKA U ŽITOMISLIĆIMA
Kasnoantička dvojna bazilika u Žitomislićima, arheološko nalazište. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
OSTACI RIMSKOG NASELJA
Ostaci rimskog naselja i srednevjekovna nekropola sa stećcima u Vranjevom selu. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
AT MEJDAN
At mejdan, arheološko nalazište na kojem su ostaci Bakr-babine džamije, medrese, mekteba i harema. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
CRKVINA KOD VRUTAKA
Crkvina kod Vrutaka, historijsko područje sa ostacima predromaničke crkve i srednjevjekovnim grobljem. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
RIMSKI MUNICIPIUM SKELANI
Rimski municipium obuhvata arheološka nalazišta na nekoliko lokaliteta u mjestu Skelani. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
GRADINA GRABOVIK-ZAKETUŠE
Gradina Grabovik-Zaketuše, arheološko nalazište iznad sela Straža. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
GRADINA ISPOD KUGA
Gradina ispod Kuga, arheološko nalazište u naselju Bjelave. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
DAORSON
Daorson ili Daorsoi, helenistički grad iz perioda 4. do 3. vijeka p. n. e. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
PRAHISTORIJSKO NASELJE I NEKROPOLA STEĆAKA BARZONJA
Prahistorijsko naselje, tragovi otvorenog prahistorijskog naselja i nekropola stećaka Barzonja. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
ARHEOLOŠKO NALAZIŠTE TURBE
Arheološko nalazište Turbe. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
ARHEOLOŠKO PODRUČJE NEBO
Arheološko područje Nebo iz perioda mlađeg kamenog doba. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
BATALOVA GROBNICA
Batalova grobnica. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
ARHEOLOŠKO PODRUČJE DABRAVINE
Arheološko područje Dabravine u naselju Dabravine, ostaci bazilike sagrađene krajem 5. ili u prvoj polovini 6. vijeka. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
ARHEOLOŠKO PODRUČJE MILE
Arheološko područje Mile, kompleksno arheološko područje. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
ARHEOLOŠKO PODRUČJE OKOLIŠTE
Arheološko područje Okolište, neolitsko naselje. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
RIMSKI KAMENOLOM U DARDAGANIMA
Rimski kamenolom u Dardaganima, podzemni kamenolom iz perioda od 1. do 5. vijeka nove ere, kao i dva površinska kopa. Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.
OSTACI RIMSKIH KUĆA
Ostaci rimskih kuća na području Novog Šehera.
